Zbliżający się koniec roku oznacza dla przedsiębiorców obowiązek przeprowadzenia spisu z natury, potocznie nazywanego remanentem. Sporządza się go na dzień 31 grudnia 2025 r., aby ustalić rzeczywistą ilość i wartość towarów oraz materiałów pozostających w firmie.
Remanent jest kluczowym elementem rozliczenia podatku dochodowego – jego wynik wpływa bezpośrednio na dochód, a tym samym na wysokość podatku za 2025 r.
Poniżej przedstawiamy szczegółowe omówienie: kto musi sporządzić remanent, jak go przygotować, jak go wycenić oraz co zrobić, jeśli przedsiębiorca nie posiada żadnych towarów.
Kto musi przygotować spis z natury?
Obowiązek sporządzenia remanentu na 31.12.2025 r. dotyczy przedsiębiorców prowadzących jednoosobową działalność gospodarczą opodatkowaną:
- skalą podatkową,
- podatkiem liniowym.
Brak obowiązku dla ryczałtowców, chyba że:
- planują zmianę formy opodatkowania z ryczałtu na skalę lub liniowy,
- posiadają towary lub materiały wymagające ujęcia w remanencie.
Jak przeprowadzić spis z natury?
Remanent polega na:
- Fizycznym policzeniu towarów, materiałów i produktów znajdujących się w firmie na dzień 31 grudnia.
- Wpisaniu wyników do arkusza spisu z natury.
W remanencie wykazujemy m.in.:
- towary handlowe,
- materiały podstawowe i pomocnicze,
- wyroby gotowe,
- półwyroby,
- produkcję w toku,
- odpady użytkowe i braki.
Każda pozycja powinna zawierać:
- nazwę towaru lub materiału,
- jednostkę miary,
- ilość,
- cenę jednostkową,
- wartość pozycji (ilość × cena).
Jak wyceniamy składniki remanentu?
Zgodnie z przepisami:
Towary handlowe i materiały
Wyceniamy:
- według ceny zakupu lub nabycia
lub - według ceny rynkowej z dnia sporządzenia spisu, jeśli jest niższa.
Wyroby gotowe, półwyroby, produkcja własna
Wyceniamy według kosztu wytworzenia.
Odpady użytkowe
Wartość ustalamy na podstawie ich przydatności do dalszego użytkowania.
VAT a wycena
- czynni podatnicy VAT – wycena netto,
- podatnicy zwolnieni z VAT – wycena brutto.
Czego nie wykazujemy w remanencie?
W spisie z natury nie ujmuje się:
- środków trwałych (np. samochodów, maszyn, komputerów),
- wyposażenia,
- wartości niematerialnych i prawnych,
- żadnych składników, które nie są towarami ani materiałami do sprzedaży lub produkcji.
- Co jeśli firma nie posiada towarów ani materiałów?
Nawet w przypadku braku zapasów przedsiębiorca musi sporządzić remanent, lecz z wartością „0 zł”.
To tzw. remanent zerowy, który również dołącza się do dokumentacji księgowej.
Termin na zakończenie wyceny
Po sporządzeniu remanentu przedsiębiorca ma 14 dni na:
- wycenienie wszystkich pozycji,
- uzupełnienie wartości,
- podpisanie dokumentu.
Co zrobić z przygotowanym remanentem?
Wartość remanentu należy:
- wpisać w KPiR jako ostatni zapis na dzień 31.12.2025 r.,
- przenieść jako remanent początkowy na 01.01.2026 r., jeśli działalność jest kontynuowana.
Czy roczny spis z natury ma wpływ na podatki?
Tak – wpływ jest bezpośredni i istotny.
Remanent służy ustaleniu wartości niesprzedanych towarów, które należy wyksięgować z kosztów.
- Jeśli remanent końcowy jest wyższy niż początkowy – dochód zwiększy się, podatek może być wyższy.
- Jeśli remanent końcowy jest niższy – dochód zmniejszy się, podatek może być niższy.
Dlatego rzetelność i dokładność spisu mają kluczowe znaczenie dla poprawności rozliczenia.
Podsumowanie
- Remanent na 31.12.2025 r. to obowiązek dla przedsiębiorców na skali i liniowym.
- Obejmuje on tylko towary i materiały związane z działalnością.
- W przypadku braku zapasów – sporządzamy remanent zerowy.
- Wyceny dokonuje się w ciągu 14 dni od sporządzenia spisu.
- Wartość remanentu wpływa bezpośrednio na dochód i wysokość podatku za 2025 rok.
Jeśli szukasz księgowości, która zajmie się formalnościami za Ciebie – wypełnij formularz poniżej i umów się na krótką rozmowę informacyjną.